Ödüllü gazeteci Lizzie Porter, İstanbul ve Londra’daki gıda fiyatlarını karşılaştıran dikkat çekici bir çalışma yayınladı. Bu araştırma, Türkiye’deki yüksek enflasyon ve yaşam pahalılığını bir kez daha gözler önüne sererek, hem Türkiye’de hem de İngiltere’de büyük yankı uyandırdı.
Porter’ın çalışmasında yer alan 19 temel gıda ürününden oluşan alışveriş sepeti, İstanbul’da Londra’ya göre çok daha yüksek bir maliyete sahip. Çalışmada, Carrefour (İstanbul) ve Sainsbury’s (Londra) üzerinden en uygun fiyatlı ve benzer ürünler seçilerek iki online alışveriş sepeti oluşturuldu. Sonuçlara göre, Londra’daki 19 temel gıda ürününün toplam maliyeti 44,53 sterlin iken, İstanbul’daki sepetin toplam maliyeti 4.425,18 TL yani yaklaşık 71,99 sterlin olarak belirlendi. Güncel döviz kuru üzerinden yapılan hesaplamalar, İstanbul’daki gıda sepetinin Londra’dakinden yaklaşık %60 daha pahalı olduğunu gösteriyor.
Porter, Türkiye’deki sepet maliyetini artıran başlıca kalemlerin dana eti ve hazır kahve olduğunu ifade etti. Ancak, zeytinyağı gibi bazı ürünlerin fiyatlarının Birleşik Krallık ile benzer seviyelerde olduğunu, yumurta, süt ve soğan gibi ürünlerin ise Türkiye’de daha uygun fiyatlı olduğunu dile getirdi.
Alım gücü açısından İstanbul ve Londra’daki vatandaşlar arasında kayda değer bir fark bulunuyor. Türkiye’de brüt asgari ücret 537,88 sterlin iken, Birleşik Krallık’ta 21 yaş ve üzeri için saatlik asgari ücret 12,71 sterlin. Haftada 35 saatlik bir çalışma üzerinden hesaplandığında, Londra’da bir işçi haftada 444,85 sterlin kazanırken, bu rakam Türkiye’de aylık 537,88 sterlin olarak kalıyor.
Porter, Birleşik Krallık’taki hayat pahalılığı krizinin ve İran’daki savaşın yarattığı ekonomik baskılara dikkat çekerken, Türkiye’deki durumun “sıra dışı” olduğunun altını çizdi. Çalışmasının amacını şu sözlerle özetliyor: “Buradaki asıl mesele, Türkiye’deki enflasyonun kontrolden çıkmış olması ve yaşam maliyetlerinin insanların kazandığı miktarların çok üzerine çıkmasıdır.”
| Ürün (Benzer Miktarlar) | İstanbul Fiyatı (TL) | İstanbul Fiyatı (£) | Londra Fiyatı (£) |
|————————-|———————|———————|———————|
| 1 Tam Buğday Ekmek (400g) | 35.00 TL | £0.57 | £0.59 |
| 2 Tuzsuz Tereyağı (200-250g) | 159.90 TL | £2.60 | £1.99 |
| 3 Peynir | 223.60 TL | £3.64 | £1.39 |
| 4 Füme Somon (100g) | 324.00 TL | £5.27 | £2.95 |
| 5 Hazır Kahve (~100g) | 623.90 TL | £10.15 | £4.50 |
| 6 Portakal Suyu (500-700ml) | 208.00 TL | £3.38 | £1.75 |
| 7 Makarna (500g) | 15.90 TL | £0.26 | £0.28 |
| 8 Zeytinyağı (1L) | 275.00 TL | £4.47 | £4.50 |
| 9 Nohut (400g) | 44.50 TL | £0.72 | £0.45 |
| 10 Pirinç (500g) | 132.68 TL | £2.16 | £0.69 |
| 11 Yulaf Ezmesi (1kg) | 351.80 TL | £5.72 | £0.85 |
| 12 Yumurta (6’lı) | 65.90 TL | £1.07 | £1.80 |
| 13 Doğal Yoğurt (500g) | 46.90 TL | £0.76 | £0.65 |
| 14 Yarım Yağlı Süt (1L / 1.13L) | 41.50 TL | £0.68 | £1.25 |
| 15 Dana Kıyma (1kg) | 1,234.90 TL | £20.09 | £9.50 |
| 16 Tavuk Göğsü (1kg) | 322.00 TL | £5.24 | £6.80 |
| 17 Soğan (1kg) | 29.90 TL | £0.49 | £0.99 |
| 18 Domates (1kg) | 149.90 TL | £2.44 | £1.80 |
| 19 Elma (1kg / 6 Adet) | 139.90 TL | £2.28 | £1.80 |
**TOPLAM:** 4,425.18 TL | £71.99 | £44.53
