SGK, emeklilerin maaşlarını anında kesebiliyor: İkinci dilekçe verilmediği takdirde, emeklilik maaşı bağlanmıyor. Sigortası olanlar, emeklilik başvurusunu yaptıklarında; 4/1-a, 4/1-b veya 4/1-c statüsünden bağımsız olarak bütün şartların yerine getirildiği varsayılıyor. Ancak, maaş bağlandıktan sonra bu şartların yeterli olmadığı tespit edilirse, SGK şu işlemleri yürütüyor:
İptal ve Geri Ödeme: Emeklilik şartlarını taşımadığı belirlenen kişilerin maaşları hemen kesiliyor. Bu süreçte o güne kadar ödenen maaşlar “yersiz ödeme” olarak değerlendiriliyor ve faizi ile geri talep ediliyor.
Memuriyete İade: Kamu görevlileri için özellikle 4/1-c (Emekli Sandığı) statüsünde emeklilik iptal edilerek, mağduriyet yaşanmaması için eski görevlerine geri dönmeleri sağlanıyor.
YENİDEN MAAŞ BAĞLANMASI İÇİN DİLEKÇE ZORUNLULUĞU
SGK uzmanı İsa Karakaş, maaşı kesilen sigortalıların durumu hakkında yazdığı köşe yazısında, sürecin tamamen kapandığını belirtmiyor. Şartların tamamlanması durumunda izlenecek yol ise şöyle:
– Eğer hata tespit edilmeden önce gerçek emeklilik şartları dolmuşsa, yeni bir talebe gerek olmaksızın maaş yeniden bağlanabiliyor.
– Hata tespit edildiğinde ve şartlar eksikse, sigortalının bu eksiklikleri tamamlaması bekleniyor. Burada kritik nokta, şartlar tamamlandığında sigortalının yeni bir dilekçe vermesi gerektiğidir. Maaş ödemesi, bu yeni dilekçenin verildiği ayın başından itibaren başlatılıyor.
YANLIŞ STATÜDEN MAAŞ ALANLAR NE YAPMALI?
Bazen yanlış statüden (örneğin Bağ-Kur yerine SSK) maaş bağlanması, sigortalının hatasından değil, kurumun sehven yaptığı işlemlerden kaynaklanabiliyor. İsa Karakaş, bu durumu şu şekilde açıklıyor: “Eğer hizmetler emeklilik tarihinden önce mevcutsa, sigortalının zarar görmemesi sağlanır. Yanlış maaş iptal edilerek, yeni bir dilekçe aranmadan doğru statü üzerinden hak kazanılan tarihten itibaren maaş yeniden hesaplanır.”
PRİM BORCU MAAŞ KESİNTİYLE ÖDENİYOR
Emeklilikten sonra ortaya çıkan eski prim borçları, emeklilik hakkını tamamen ortadan kaldırmıyorsa maaşın durdurulmasına yol açmamaktadır. Bu durumlarda “sülüs” (1/3) kuralı uygulanmakta; borç, sigortalıya ödenen maaşın üçte biri oranında her ay kesilerek tahsil edilmektedir.
MAĞDURİYET YAŞAMAMAK İÇİN “HÜSNÜNİYET” KURALI
Anayasa Mahkemesi’nin 2021 yılında aldığı karar doğrultusunda SGK, kendi hatalarından kaynaklanan eksikliklerde vatandaşları mağdur etmemeye özen gösteriyor. Emeklilik başvurusundan önce hizmet dökümlerinin ve yaş hesabının dikkatlice incelenmesi, ileride oluşabilecek mali sıkıntıların önüne geçmek açısından büyük önem taşıyor.
